menu 
(Nguồn: Báo Chính phủ)
Giá gạo Việt lấy lại đà tăng nhờ phân khúc chất lượng cao
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), nhiều chủng loại gạo xuất khẩu của Việt Nam đã tăng giá trong tháng 7/2026. Đặc biệt, các dòng gạo thơm như Jasmine và gạo thơm 5% tấm ghi nhận mức tăng đáng kể so với tháng trước, phản ánh nhu cầu ổn định từ các thị trường tiêu thụ truyền thống.
Việc giá gạo Việt duy trì ở mức cao hơn so với một số quốc gia xuất khẩu lớn như Ấn Độ và Thái Lan cho thấy lợi thế của Việt Nam không còn nằm ở giá rẻ mà ở chất lượng sản phẩm. Những năm gần đây, doanh nghiệp đã đầu tư nhiều hơn vào giống lúa chất lượng cao, cải thiện quy trình sản xuất và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế. Đây là yếu tố giúp gạo Việt từng bước xây dựng hình ảnh ở phân khúc giá trị cao thay vì cạnh tranh bằng chi phí.
Tuy nhiên, mức giá cao cũng đồng nghĩa với áp lực lớn hơn. Trong bối cảnh người mua có nhiều lựa chọn, doanh nghiệp cần duy trì chất lượng ổn định, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm để giữ vững lợi thế cạnh tranh.
Nguồn cung dồi dào khiến áp lực cạnh tranh ngày càng lớn
Dù giá gạo có dấu hiệu phục hồi, thị trường thế giới vẫn đang đối mặt với tình trạng nguồn cung tương đối dồi dào. Theo dự báo của Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế (IGC), niên vụ 2026–2027, sản lượng gạo toàn cầu sẽ tiếp tục vượt nhu cầu tiêu thụ, trong khi lượng tồn kho và khối lượng giao dịch quốc tế đều ở mức cao. Điều này đồng nghĩa với việc các quốc gia xuất khẩu sẽ cạnh tranh quyết liệt hơn để mở rộng thị phần. Ấn Độ vẫn duy trì lợi thế về giá nhờ nguồn cung lớn, còn Thái Lan tiếp tục tập trung vào các dòng gạo chất lượng cao. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam cần không ngừng nâng cao giá trị sản phẩm thay vì chỉ dựa vào lợi thế sản lượng.
Bên cạnh yếu tố cung - cầu, diễn biến thời tiết cũng là biến số khó lường. Các hiện tượng khí hậu như El Niño và Dao động lưỡng cực Ấn Độ Dương (IOD) có thể ảnh hưởng đến sản xuất lúa gạo tại nhiều quốc gia châu Á, từ đó tác động đến giá cả và dòng chảy thương mại trong thời gian tới.
Theo số liệu của cơ quan hải quan, trong sáu tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu hơn 5 triệu tấn gạo. Dù sản lượng tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu lại giảm do giá xuất khẩu bình quân thấp hơn. Điều này cho thấy tăng trưởng về khối lượng chưa đủ để bù đắp cho sự sụt giảm về giá trị, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến lược nâng cao giá trị gia tăng cho hạt gạo Việt.
Philippines và Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò thị trường chiến lược
Philippines vẫn là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam trong nửa đầu năm 2026, tiếp theo là Trung Quốc. Nhu cầu nhập khẩu của hai thị trường này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao do chênh lệch giữa sản lượng trong nước và nhu cầu tiêu dùng.
Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), Philippines sẽ tiếp tục là quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới trong năm 2026. Trong khi đó, Trung Quốc cũng được kỳ vọng gia tăng lượng nhập khẩu nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và bổ sung nguồn dự trữ.
Đây là cơ hội quan trọng cho doanh nghiệp Việt Nam, song cũng đặt ra yêu cầu thích ứng với các quy định ngày càng khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phòng vệ thương mại. Nhiều quốc gia đang tăng cường các biện pháp bảo hộ nhằm bảo vệ sản xuất trong nước, khiến hoạt động xuất khẩu không còn chỉ là cuộc cạnh tranh về giá mà còn là cuộc đua về tiêu chuẩn và năng lực đáp ứng thị trường.
Trong bối cảnh đó, đầu tư vào vùng nguyên liệu đạt chuẩn, phát triển giống lúa chất lượng cao, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường sẽ là những giải pháp quan trọng giúp gạo Việt nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.
Triển vọng xuất khẩu gạo trong những tháng cuối năm vẫn được đánh giá tích cực nhờ nhu cầu ổn định từ các thị trường truyền thống. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy xuất khẩu theo sản lượng sang chiến lược phát triển dựa trên chất lượng, giá trị gia tăng và thương hiệu. Đây sẽ là nền tảng giúp gạo Việt không chỉ giữ vững thị phần mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh thương mại nông sản toàn cầu ngày càng khốc liệt.
Nguồn tham khảo: VnEconomy, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), Cục Hải quan, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, USDA, IGC.
